صفحة 520 من 887

Dit toch ware mishandeling geweest voor allen, en voor velen de

dood! Havelaar teekende aan wat ze zeiden, en daarna gelastte hy

de klagers naar hun dorp terugtekeeren. Hy beloofde dat er recht

zou geschieden, mits zy zich niet verzetten, en niet uitweken

zooals 't voornemen was van de meesten. Meestal was hy kort

daarna op de plaats waar 't onrecht geschiedde, ja, vaak was hy

reeds daar geweest en had--gewoonlyk des-nachts--de zaak

onderzocht, voor nog de klager zelf in zyn woonstede was

teruggekeerd. Zoo bezocht hy in die uitgestrekte afdeeling,

dorpen die twintig uren verwyderd waren van Rangkas-Betoeng,

zonder dat noch de Regent noch zelfs de kontroleur Verbrugge

wisten dat hy afwezig was van de hoofdplaats. Zyn bedoeling

hiermede was, 't gevaar der wraak van de klagers aftewenden en

tevens den Regent de schaamte te besparen van een openlyk

onderzoek dat gewis onder hem niet als vroeger met een intrekking

van de klacht zou afgeloopen zyn.