Pagina 619 di 887

--Hy wilde rechtvaardig zyn, m'nheer Havelaar, ging de arme vrouw

voort, hy wilde een eind maken aan de mishandeling waaronder de

bevolking zucht. Hy vermaande en dreigde de Hoofden, in

vergaderingen en schriftelyk ... ge moet zyn brieven gevonden

hebben in 't archief?

Dit was zoo. Havelaar had die brieven gelezen, _waarvan

afschriften voor my liggen_.[149]

--Hy sprak telkens met den resident, vervolgde de weduw, maar

altyd vergeefs. Want daar 't van algemeene bekendheid was dat de

knevelary plaats had ten-behoeve en onder bescherming van den

Regent, wien de resident niet by de Regeering wilde aanklagen,

leidden al die gesprekken tot niets dan tot mishandeling van de

klagers. Daarom had myn arme man gezegd dat hy, als er geen

verbetering kwam voor 't einde des jaars, zich rechtstreeks

wenden zou tot den Gouverneur-generaal. Dat was in November. Hy

ging kort daarna op een inspektiereis, gebruikte het middagmaal

ten huize van den Dhemang van Parang-Koedjang, en werd kort

daarop in deerniswaarden toestand te-huis gebracht. Hy riep, op

de maag wyzende: "vuur, vuur" en weinige uren later was hy dood,

hy die altyd een voorbeeld was geweest van goede gezondheid.