第720页 / 共887页

Om iets te regelen, te besturen, te regeeren, behoort men dan

toch in de eerste plaats te weten in welken toestand zich de te

behandelen zaken bevinden, en zoolang men de in den Havelaar

verstrekte gegevens ter-zyde schuift, weet men dit niet!

En nog iets. Er blykt uit dat boek dat de bestaande wetten niet

worden gehandhaafd. Eilieve, wat baat het dan of men in den Haag

en by verkiezingen zich aanstelt alsof er aan 't maken van nieuwe

wetten iets gelegen lag? Ik blyf er by dat de oude bepalingen

_wat de hoofdzaken aangaat_ zoo slecht niet waren. Maar men

verkoos ze niet optevolgen. Daar ligt de kwestie!(*) Daar, en

niet in 't eindeloos redeneeren over onderwerpen van vermeend of

voorgewend-politisch belang, een gekibbel dat wel dienen kan om

kranten-schryvers aan teksten voor hoofdartikels te helpen, om

ministers een week langer op 't kussen, en de geheel overbodige

talenterigheid van Kamerdebattisten bezig te houden, maar geen

voetstap nader brengt aan 't eenig ware doel: _bescherming van

den Javaan tegen de hebzucht zyner Hoofden in medeplichtigheid

van een bedorven Nederlandsch Bestuur_.